Sinh tồn hay đạo đức

Mấy ngày hôm nay có thấy mấy bạn trên face giới thiệu về phim The Platform (Netflix 2019) nên mình cũng có đú theo xem.

Cốt truyện:
“The platform là một câu chuyện giả tưởng với nhân vật chính là Goreng đến với một nhà tù đặc biệt. Ở đó, 2 người sẽ sống chung 1 tầng, đồ ăn sẽ được chuyển từ tầng trên xuống tầng dưới và ở mỗi tầng chỉ được ăn trong vòng 2 phút. Hết thời gian đó, đồ ăn sẽ chuyển xuống tầng thấp hơn và những người ở càng thấp thì phải ăn đồ thừa, thậm chí là không có đồ ăn. Đáng chú ý là cứ mỗi tháng, nhà tù sẽ đổi vị trí tầng một cách ngẫu nhiên cho các tù nhân, vì vậy họ phải học cách sinh tồn và thích nghi.”

Sinh tồn và thích nghi ở đây chính là ăn thịt bạn cùng phòng để được sống.

Xem xong phim, tự nhiên mình lại nhớ đến 1 câu chuyện trong series “Justice: What’s the Right Thing to Do?“

Vụ kiện thế kỉ 19 tại Anh

Năm 1884, tàu Mignonette bị chìm ở nam Đại Tây Dương cách đất liền 180 dặm.
Ba thanh niên lão luyện và một cậu nhóc 17 tuổi (mồ côi) đi biển lần đầu lênh đênh trên biển trên bè cứu hộ với 2 can củ cải muối. Họ bắt được 1 con rùa và cầm cự được 8 ngày.
Cậu bé lần đầu tiên đi biển, không nghe lời các thành viên khác đã uống nước biển, suy nhược cơ thể và nằm thoi thóp.

Ngày thứ 19 thuyền trưởng đề nghị rút thăm xem ai sẽ hy sinh để cứu những người còn lại. Tuy nhiên, rút thăm đã không diễn ra.
Cậu bé bị giết vào ngày 20, họ ăn thịt và uống máu cậu bé trong 4 ngày, và sau đó họ được cứu sống.
Về đến đất liền họ bị bắt, thuyền trưởng là người làm chứng, 2 người kia bị truy tố vì tội giết người.

Người ta chia làm hai phe trong cuộc tranh luận về vụ án trên.

Phe thứ nhất, bao gồm toàn bộ dư luận nước Anh vào thời kỳ đó cho rằng nên có sự khoan hồng cần thiết chứ không phải là án tử hình cho hai người trên. Cậu bé rồi sẽ chết, cậu bé cũng không có gia đình thân thích. Hi sinh mạng sống một người để cứu ba người là việc nên làm

Phe thứ hai, đông không kém, bao gồm cả công tố viên và thẩm phán lúc đó với cách nhìn ngược lại. Đừng bao giờ lấy mục đích biện minh cho hành động, giết người là giết người, dù cho trong bất kỳ hành động nào cũng không thể để pháp luật yếu đi trước những dục vọng và cám dỗ của con người.

Cuối cùng, hay người kia (Stephens và Dudley) nhận mức án cao nhất là tử hình. Luật sư của cả hai dù rất cố gắng nhưng cũng đành bất lực, ông cho rằng, hoàn cảnh của hai thuyền viên là bất khả kháng và đặt ra một câu hỏi:
“Nếu chúng ta ở trong trường hợp ấy liệu có hành động như Stephens và Dudley không?“.

Câu hỏi này nhanh chóng trở thành một chủ đề tranh cãi lớn cho nhiều người làm luật trên thế giới. Họ vô tội hay có tội? Đến giờ đây vẫn là một câu chuyện gây tranh cãi.
Để rõ ràng hơn về chủ đề này, các bạn hãy tìm xem series triết học “Justice: What’s the Right Thing to Do?” do Giáo sư Sandel đứng lớp tại đại học Harvard nhé 😀